«کانفرمیزم یا همنوایی  را در مفهوم  هنجاری آن ابن الوقتی، واکنش منفعل در برابر نظم موجود و یا نظریه حاکم یاد کرده اند.

این‌گونه کانفرمیزم  آنجا آغاز می‌گردد، هرگاه انسان‌ها اراده‌شان را به دست سیستم و یا افرادی بسپارند که به جای آن‌ها فکر کند. افراد کانفرمیست، بدون شک، تهی از دید نقاد، پرسشگر و شکاک اند. و در هر حالت راضی می‌باشند تا حاکم، رهبر، پیشوا و حزب به جای آن‌ها بیاندیشد و آن‌ها را راهبر شود. در چنین جو همه بر اصل تابعیت و تسلیمی اراده‌ خویش گردن می‌نهند. سیستم‌های دیکتاتوری و اندیشه‌های توأمیت‌گرا پیوسته با چنین ابزار و متدها بر اراده جامعه و افراد حکم می‌رانند. نمونه‌هایی از این دست را در تجربه قرن 20، در مثال سیستم شوروی ستالینیستی و آلمان هیتلری و نیز ساختار‌های سیاسی وابسته به آن‌ها تا زمان سقوط شوروی زیاد شاهد بوده‌ایم.»

دوتن در گفتگویی بودند که من هم شنونده دعوت نشده‌ای بودم کنار ایشان. شنیدم که ملت را خرده بورژوا نامیدند. به همنشین ذهنم گفتم کجای ما شبیه خرده بورژواها هست. بیشتر شبیه پرولتری‌های کانفورمیسم هستیم. متن بالا هم بخشی از مقاله‌ای است که منظورم را روشن‌تر می‌کند.

«روزا لوکزامبورگ منتقد بُران نظریات حزبی و انقلابی لنین باور داشت که:« آزادی برای وابستگان حکومت و اعضای یک حزب ـ حتا اگر تعدادشان خیلی زیاد هم باشد ـ  هیچ گاه معنای آزادی را نمی‌دهد. آزادی معادل آزادی دگراندیشان است [...] بدون انتخابات عمومی، آزادی رسانه‌ها، گردهمایی‌ها و اندیشه، زندگی در نهادهای اجتماعی محدود گردیده [...] و تمام زندگی اجتماعی را کرختی فرا می‌گیرد. تعداد محدود از رهبران حزبی با انرژی بی‌پایان و ایده‌آلیزم بدون مرز، رهبری را به دست خواهند گرفت و حکم خواهند راند. یک تعداد از مادونان و نخبگان نیز گَاه و بیگاه  در جلسات گردهم خواهند آمد تا به بیانات رهبران کف بزنند و به قطعنامه های از پیش تنظیم شده آن‌ها به اتفاق آرأ  رأی بدهند»

لوکاچ: « در دموکراسی‌ها ـ رشوه و ارتشأ، نقض عیان و یا نهان قانون و استفاده‌جویی از قدرت به ضرر گروه‌های ندار به همان اندازه محتمل است که در سازمان‌های دولتی غیر دموکراتیک. تفاوت بین آن‌ها در این است که در دموکراسی‌ها، افکار عمومی سلاحی است در برابر سؤ‌ استفاده ها [...]ولی در بروکراسی های آشکار و یا پنهان ـ دولت های اقتدار گرا  ـ تمام مظاهر بی قانونی و سؤ استفاده ها را زیر درفش «منافع دولتی» می پوشانند.»

 

عنوان: یک ضرب‌المثل چینی است.