درست نویسی فن کارآمدی است، مشکل از زمانی آغاز شد که در دبیرستان زنگ ادبیات بر اهمیت موضوع تاکید نمی‌شد. تصویری که از ادبیات آن دوره در ذهنم مانده تاریخ ادبیاتی دست و پاشکسته و بحث‌های خشک دستور زبان بدون آگاهی از وجه کاربردی آن بود. اولین ضربه از دانش کم در نگارش صحیح، به پایان نامه‌ام خورد؛ دقیقا یک و نیم نمره برای اشتباهات ویرایش صوری فقط در نحوه نقطه گذاری کسر شد. خودم تایپ کرده بودم. دومین گل را محل کارم خوردم ( به جای گرفتن توپ جاخالی دادم، خب رزمی کار هستم نه فوتبالیست)، در جایگاهی که نباید باشم استخدام شدم به عنوان ویراستار و این‌‌ همان شوخی زندگیست که می‌گویند. همیشه بدترین نمره را از دیکته می گرفتم. دیگر نیازی به تعریف از سوتی‌ها و اشتباهاتم نیست، شانسی که آوردم موضوع فصلنامه (روان‌شناسی نظامی) با رشته تحصیل یکی بود. خیلی طول نکشید که آن سومی معروف هم از راه رسید، دقیقا زمانی که به عنوان ویراستار مشغول به کار بودم، برادرم کتابش را برای ویرایش به من سپرد؛ آن هم یک متن تخصصی فلسفی. آدم اگر پیرو اخلاق هم نباشد بالاخره چیزی در مایه‌های شرافت درش پیدا می‌شود. اینجای ماجرا فکر کردم من دیگر آلوده ویرایش و مسایلش شدم، باید حرکتی بزنم. حاصل حرکت بد هم نشد. هرچند عمری با کلی غلط سر کردیم, یک شبه که اصلاح نمی شویم.
ویرایش حیطه گسترده‌ای را شامل می‌شود، برعکس تصور عام محدود به واژگان نیست نشانه‌ها مانند تابلو‌ها، بیلبورد‌ها، برند‌ها و آرم‌های تبلیغات هم نیاز به ویرایش دارند. مثلا در تابلوهای راهنمایی و رانندگی که مسیر فرودگاه را نشان می‌دهند تصویر هواپیما کج و مایل به راست است. در تابلویی که کمی با یکی از خروجی‌های اتوبان فاصله داشت روی تابلو کنار تصویر هواپیمای مایل به چپ نوشته شده بود فرودگاه مستقیم ولی در کنار تصویر کژتابی ایجاد می‌کرد و اغلب راننده‌ها از خروجی اتوبان را ترک می‌کردند. بعد از مدتی تصویر هواپیما را صاف کشیدند. بگذریم.

انواع موضوعات برای ویرایش شامل آثار مکتوب و آثار غیر مکتوب یعنی‌‌ همان نشانه‌ها است.

آثار مکتوب:
               آثار مرجع: مانند دانشنامه‌ها و دایرةالمعارف‌ها
                آثار غیرمرجع:
                                 آثار خلاق: شعر، داستان و...                              
                                 آثار غیرخلاق: کتاب، مقاله، پایان نامه و...

انواع ویرایش:
                ویرایش محتوا: دغدغه درون مایه و درستی و استدلال همان داوری علمی
                ویرایش زبانی: دغدغه انتقال معنا و درست فهمی و حفظ ساختارهای فارسی معیار
                ویرایش صوری: دغدغه ظاهر و آراستگی متن

مباحث ویرایش زبانی:
                          واژۀ نامانوس
                          کژتابی
                          خطای منطقی
                          حشو
                          گویش غیرمعیار
                          نارسایی آوایی
                          ساختار دستوری بیگانه

مباحث ویرایش صوری:
                           دستورخط, املا, فاصله گذاری و عددنویسی
                           نشانه گذاری, سجاوندی
                           ارجاع, کتابنامه
                           فهرست, لایه بندی 

کتاب‌هایی که در زمینه درست نویسی کمک کننده هستند شامل تعداد زیادی مباحث و موضوعات هستند. برای استفاده بهتر از زمان مطالعه دقیق یکی دو کتاب بسیار سودمند‌تر از مطالعه چندین کتاب بدون تمرکز است. از جمله کتاب‌هایی که مطالعه آن‌ها لازم است:
۱. راهنمای ویراستاری و درست نویسی. دکتر حسن ذوالفقاری. نشر علمی
۲. غلط ننویسیم (فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی). ابولحسن نجفی. نشر دانشگاهی
۳. دستور خط فارسی. فرهنگستان زبان و ادب فارسی. نشر آثار

در زمینه آموزش ویرایش صحیح کارگاه‌هایی در جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران نیز اجرا می‌شود البته زمان و هزینه زیادی می‌طلبد. کارگاه مختصر و کاربردی توسط گروه ویراستاران پارس نیز اجرا می‌شود که ۱۰ جلسه بوده و بسیار کاربردی و مفید است. نکته مثبت این است بعد از اتمام دوره رابطه با گروه حفظ می‌شود. اینجا آدرس سایت گروه پارس است.
پ.ن: یکی از بدی های قالب وبلاگ این است که آرشیو موضوعی ندارد و برای پیدا کردن موضوعات مربوط به مشکل ایجاد می کند. با این که رنگش را دوست دارم مجبورم تغییرش دهم.

کتاب دستور خط فارسی را می توانید از اینجا دانلود نمایید.